|
25
kwietnia 2006 roku, Zespół Szkól Ogólnokształcących i Ponadgimnazjalnych w
Rudzie Śląskiej na mocy uchwały Rady Miasta, otrzymał imię Herberta Clarca
Hoovera. Na uroczystości obecni byli m. innymi: Ambasador USA w Polsce
Victor Ashe, Konsul Generalny USA w Krakowie Kenneth Fairfax, Konsul
William Bellis, Marszałek Województwa Śląskiego Michał Czarski, Prezydent
Rudy Śląskiej Andrzej Stania.
Szkoła
otrzymała również sztandar: na jednej stronie na niebieskim tle portret
Herberta Clarca Hoovera i nazwa szkoły, na drugiej stronie na
biało-czerwonym tle godło Polski, orzeł w koronie.
Zbigniew Stańczyk z Instytutu Hoovera przy Uniersytecie Stanforda w
Kalifornii, USA przekazał szkole kopie zdjęć i dokumentów prezentujących
zakres pomocy Polsce, a w
szczególności ziemi śląskiej.
Uroczystośc nadania imienia szkole była bez watpienia skutkiem sukcesu
wystawy "Herbert Hoover a Polska" prezentowanej m. innymi w Collegium Maius UJ i w Katowicach,
a także wynikiem zaangażowania wielu osób pragnacych przywrócić sylwetkę
amerykańskiego prezydenta w historii naszego narodu.
20 listopada 1919 roku, w
rok po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w pierwszych miesiącach
swojego urzędowania, rektor Stanisław Estreicher w imieniu władz
Uniwersytetu Jagiellońskiego wprowadził w grono doktorów honoris causa
naszej uczelni amerykańskiego męża stanu, Herberta Hoovera,
późniejszego 31. prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.
Herbert Clark Hoover
(1874-1964) absolwent Uniwersytetu Stanforda, inżynier górniczy, ceniony
doradca wielu spółek wydobywczych na całym świecie, wybitny działacz
Partii Republikańskiej, sekretarz do spraw handlu i prezydent Stanów
Zjednoczony, pochodził z rodziny kwakrów, potomków pionierów przybyłych do
Ameryki pod koniec XVIII wieku. Ojciec zarabiał na życie jako kowal,
rodzina była biedna i często brakowało jedzenia. Wcześnie osierocony,
dzięki uporowi i ciężkiej pracy zdobył solidne wykształcenie, a później
uznanie zawodowe i polityczne. Ukształtowany w religijnej tradycji, w
trosce o słabszych i prześladowanych, w postawie przeciwstawiania się
przemocy, Hoover przez całe swoje życie kładł nacisk na poszukiwanie
pokojowych rozwiązań i humanitaryzm. Pozycję zawodową i polityczną, a
często również i majątek wykorzystywał do realizowania tych celów.
Herbert Hoover od dawna
interesował się sprawami polskimi. Między innymi za sprawą Ignacego
Padewskiego, z którym łączyła długoletnia przyjaźń trwająca do ostatnich
dni życia polskiego pianisty. Wspierał narodowo-wyzwoleńcze dążenia
Polaków. Znał sytuacje w zaborach. Wiedział o represjach, prześladowaniach
i głodzie. W 1914 roku wybuchła I wojna światowa.
Biskup krakowski Adam
Sapieha w apelu do walczących stron wzywa do traktowania ludności cywilnej
i jeńców wojennych w sposób humanitarny. W 1915 roku, Polacy zwrócili się
do Amerykanów o pomoc dla głodującego narodu. Apele ślą m. innymi Henryk
Sienkiewicz, Ignacy Paderewski, Antoni Osuchowski. Te prośby dochodziły
również do Herberta Hoovera. Pomoc o różnorakim charakterze docierała do
nas w czasie I wojny światowej, przed odzyskaniem niepodległości, a także
w czasie, kiedy młode państwo potrzebowało wsparcia przy odbudowie
zrujnowanej gospodarki. Hoover szczególnie był poruszony losem
osieroconych i głodujących polskich dzieci. Dzięki jego staraniom do
niepodległej Polski napłynęły tysiące ton żywności, odzieży, bawełny i
środków transportu. Żywo interesował się losami jeńców wojennych.
Niezwykle cenną inicjatywą Hoovera, ratującą od śmierci setki tysięcy
mieszkańców naszego kraju w latach 1919-1921 była amerykańska pomoc
medyczno-sanitarna. W 1922 roku, Sejm Ustawodawczy Rzeczypospolitej
Polskiej obdarzył Herberta Hoovera godnością honorowego obywatela
Rzeczypospolitej. Wybuch II wojny światowej i jej tragiczne dla naszego
narodu skutki, ponownie skłonił Hoovera do podjęcia działań na rzecz
pomocy Polsce, organizowanej w trakcie działań wojennych jak również po
ich zakończeniu. Ze smutkiem przyjął wiadomość o upadku Powstania
Warszawskiego w 1944 roku. Niespełna dwa lata później odwiedza Warszawę
wraz z członkami delegacji amerykańskiej. Możemy się domyślać jak bardzo
poruszyła go wizyta w mieście niezłomnym. Stał na gruzach
warszawskiego getta i Starówki, patrzył na zniszczony pomnik Wdzięczności
dla Stanów Zjednoczonych Ameryki, dedykowany mu w 1922 roku. Odwiedzał
szpitale, sierocińce i szkoły. Wykonana przez niego szczegółowa analiza
sytuacji żywnościowej w Polsce pozwoliła na kontynuację powojennej pomocy,
tak dobrze znanej nam spod znaku UNRRA – Organizacji Narodów zjednoczonych
do spraw Pomocy i Odbudowy. W 1946 roku, jest w gronie współzałożycieli
Funduszu Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom – UNICEF. Do końca swojego
życia pozostawał w serdecznych stosunkach z przywódcami Polonii
Amerykańskiej.
Dzięki staraniom Instytutu
Hoovera przy Uniwersytecie Stanforda i wsparciu Konsulatu Generalnego USA
w Krakowie oraz Taube Family Foundation, 4 lipca 2005 roku otwarta została
w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego wystawa czasowa „HERBERT HOOVER A
POLSKA” przypominająca osobę niestrudzonego orędownika niesienia pomocy
naszemu krajowi i naszym rodakom w dramatycznych i tragicznych dla nas
momentach historii.
Pośród zgromadzonych
eksponatów przeważały fotografie obrazujące działalność Herberta Hoovera
na rzecz pomocy Polsce i wkład USA w odbudowę naszego kraju. Wdzięczność
Polaków ukazywały reprodukcje ilustrowanych stronic z albumów wysłanych
Hooverowi przez różne środowiska i organizacje w ramach przeprowadzonej w 1921 roku, akcji zbierania w całej Polsce słów podziękowań.
Dla wszystkich tych,
którzy mieli okazję zobaczyć tę wystawę, była to lekcja historii i
przyjaźni.
|